Khi Sunah Yang mua iPhone cho em trai cách đây 2 năm, cô đã
khuyến cáo em về phụ kiện tai nghe màu trắng của iPhone. Cô nói với em
không bao giờ được dùng chúng vào ban đêm, chúng sẽ biến em thành mục
tiêu của bọn trộm cướp.
"
Rõ ràng là em ấy đã không nghe lời tôi", Sunah Yang nói.
Vào khoảng nửa đêm ngày 19/4/2012, Hwangbum Yang, một đầu bếp
nhập cư đầy triển vọng người Hàn Quốc 26 tuổi kết thúc công việc tại một
nhà hàng ở Manhattan (Mỹ). Anh bắt đầu đi bộ về nhà dưới trời mưa. Chỉ
còn cách nhà một đoạn đường ngắn, Hwangbum Yang đã bị một người đàn ông
chĩa súng vào. Theo cảnh sát, kẻ tấn công tên là Dominick Davis và muốn
có iPhone của Yang. Khi anh từ chối, Davis đã bắn anh một phát vào ngực.
Yang chết ngay bên vệ đường.
Yang vẫn đang đeo tai nghe màu trắng của iPhone khi các nhân viên
y tế đến. Kẻ bắn anh không hề động đến ví của Yang mà chỉ lấy iPhone
của anh. Sau đó cảnh sát phát hiện chiếc iPhone được rao bán trên mạng
với giá 400 USD.
Gần một năm sau cái chết của Yang, đám mây u ám vẫn bao phủ trên
gia đình anh. Bố anh ngủ trên giường của con trai, mẹ anh cầu nguyện tại
nơi Yang bị bắn chết mỗi ngày trong 4 tuần liền cho đến khi chồng bà
bảo thôi.
Bà mẹ Hyun Sup Yang cho rằng nguyên nhân cái chết của con trai là
vì quá khao khát sở hữu chiếc điện thoại nổi tiếng nhất thế giới. "
Nếu con trai tôi không có iPhone, nó sẽ vẫn còn sống", bà nói.
Vụ án chết người của Yang là một ví dụ trong mối lo ngại tội phạm
hoành hành trên cả nước Mỹ. Từ New York đến San Francisco đến
Washington D.C., cảnh sát cho biết những vụ trộm smartphone và tablet –
đặc biệt là iPhone và iPad - gia tăng mạnh. Số vụ cướp giật tăng mạnh
đến nỗi cảnh sát đã phải đặt riêng một "từ chuyên môn" cho những vụ án
như thế: nạn cướp Apple.
Hàng ngày, những tên tội phạm cướp giật điện thoại trên các con
phố đông người, bên trong các nhà hàng, ga tàu điện ngầm..., sau đó bán
lại trên Internet, trên các góc phố và các cửa hàng địa phương. Theo Sở
cảnh sát New York, nạn trộm cắp điện thoại có xu hướng gia tăng sau mỗi
đợt Apple ra mắt sản phẩm mới.
Số các vụ án đường phố gia tăng là dấu hiệu rõ ràng nhất minh hoạ
cho cái mà các nhà chức trách luật pháp thường gọi là nền công nghiệp
"ngầm" toàn cầu. Nhiều điện thoại trộm cắp tại Mỹ được bán cho những nơi
xa xôi như châu Á, Đông Âu và Mỹ Latin. Theo Lookout, hãng bảo mật di
động ở San Francisco (Mỹ), thị trường này có giá trị khoảng 30 tỷ USD
mỗi năm.
Bản chất của ngành thương mại trái phép này bắt nguồn một phần từ
những biện pháp mà các nhà mạng Mỹ áp đặt khiến những chiếc điện thoại
trộm cắp khó bán lại tại Mỹ hơn, buộc tội phạm phải tìm kiếm thị trường
nước ngoài để tiêu thụ. Tại Mỹ, nhà mạng trợ giá máy điện thoại cho
người dùng, trong khi ở hầu hết các nước, người tiêu dùng phải trả toàn
bộ mức giá bán sản phẩm. Ngành thương mại mua bán điện thoại trộm cướp
lớn và sinh lãi cao đến nỗi thu hút cả những bọn tội phạm có tổ chức và
các tổ chức khủng bố, từ băng đảng ma tuý Mexico đến nhóm vũ trang
Hezbollah.
Khoảng 40% bọn trộm cướp tại các thành phố ở Mỹ có liên quan đến
các vụ cướp ĐTDĐ. iPhone của Apple đã trở thành mục tiêu rõ ràng nhất
của bọn tội phạm. "
Bọn trộm cướp ngày nay không quan tâm đến số tiền trong ví của bạn", Albie Esparza, một đại diện của Sở Cảnh sát San Francisco, nói. "
Chúng quan tâm đến điện thoại của bạn bởi chúng có thể bán lại và thu về số tiền lớn nhanh chóng".
Món lợi lớn từ những smartphone trộm cướp được
Vấn nạn này đã nổi lên từ cách đây vài năm. Lúc đó, các vụ trộm
cướp tăng lên và rất kỳ lạ là chúng bỏ qua hết các đồ vật giá trị khác
mà chỉ cần lấy điện thoại. Tháng 3 năm ngoái, cảnh sát Washington D.C đã
bắt giữ 13 kẻ chuyên buôn bán iPhone và các mặt hàng điện tử trộm cắp. 2
năm trước, cảnh sát New York đã bắt giữ 141 nhân viên của các cửa hàng
cắt tóc, quầy thông tin, cửa hàng tạp hoá và các doanh nghiệp khác vì
tiêu thụ iPhone và iPad ăn cắp.
Cathy Lanier, cảnh sát trưởng của Washington D.C, nói rằng những
kẻ trộm cắp là nguồn cung cấp chính cho thị trường buôn bán điện thoại
trái phép này. Cảnh sát đã phải nghĩ ra nhiều phương kế để dụ bọn chúng.
Tại Washington D.C, các nhân viên cảnh sát bí mật đi tàu điện và giả vờ
như những người vô gia cư, uống rượu say và ngủ trong khi tay vẫn cầm
điện thoại. Họ sẽ lập tức bật dậy khi bọn trộm cướp sập bẫy lấy điện
thoại. Trong khi đó, cảnh sát New York đã thu thập số serial của những
chiếc iPhone vừa được mua bên ngoài các cửa hàng Apple, vì thế họ có thể
theo dõi thiết bị bị đánh cắp và trả về cho chủ sở hữu.
Các công ty điện thoại cũng tham gia vào nỗ lực chống lại thị
trường đen này. Trong nhiều năm liền, các nhà mạng đã chặn điện thoại
trộm cắp, khiến chúng không thể dùng trên hệ thống bằng cách đóng thẻ
SIM. Nhưng bọn trộm chỉ cần thay chiếc SIM bị chặn bằng một SIM mới và
bán lại điện thoại để dùng trên các mạng khác.
Tháng 4 năm ngoái, dưới áp lực của Uỷ ban truyền thông Mỹ (FCC)
và các sở cảnh sát, nhà mạng Mỹ AT&T, Verizon Wireless, Sprint và
T-Mobile đã đồng ý tham gia và chia sẻ danh sách những số serial của
những điện thoại bị đánh cắp. Một khi chính sách được thực thi vào cuối
năm nay, những chiếc điện thoại trộm cắp sẽ không thể hoạt động trên bất
kỳ nhà mạng lớn nào của Mỹ nữa.
"
Chỉ cần nhấn một nút, nhà mạng có thể vô hiệu chiếc điện thoại và biến tài sản lấy cắp thành một khối nhựa vô ích", cảnh sát New York Ray Kelly nói.
Nhưng dù thế, các vụ trộm cướp điện thoại vẫn không ngừng xảy ra.
Mới tháng trước, những kẻ bịt mặt đã xông vào cướp một cửa hàng của
AT&T và lấy đi số iPhone mới trị giá 15.000 USD. Đây là vụ việc mới
nhất trong chuỗi những vụ cướp gần đây và có vũ trang tại các nhà bán lẻ
smartphone.
Thậm chí, bọn trộm cướp còn tìm ra những cách mới để kiếm tiền từ
điện thoại trộm cắp. Chúng thả điện thoại vào các máy tái chế của hãng
ecoATM. Những người dùng tái chế điện thoại cũ trong các máy của ecoATM –
giống như máy ATM của ngân hàng – sẽ được nhận đến 300 USD/cái, tuỳ
thuộc vào giá trị của máy trên thị trường toàn cầu.
Ryan Kuder, đại diện của ecoATM, nói rằng công ty cố gắng ngăn
chặn bọn trộm nhận tiền từ điện thoại trộm cắp bằng cách kiểm tra số ID
và giữ điện thoại trong 30 ngày hoặc hơn, để cảnh sát có thời gian xem
liệu đó có phải điện thoại trộm cướp không. Nhưng công ty không kiểm tra
được theo thời gian thực. Kuder nói đó là vì họ không được tiếp cận
danh sách đen những điện thoại bị trộm cướp mà cảnh sát và nhà mạng có.
Cảnh sát cho biết họ đã lập riêng một nhóm chuyên điều tra vấn đề
này và gần đây họ đã bắt giữ được một người đàn ông đã thả 22 máy điện
thoại trộm cắp trong các máy ecoATM trong 30 ngày để lấy về hơn 2.200
USD tiền mặt.
Như vậy, có rất nhiều mối lợi mà bọn tội phạm được hưởng khi
trộm, cướp điện thoại. Những công ty như ecoATM cũng đang tạo ra động
lực cho bọn tội phạm.
Trên eBay, chỉ cần tìm kiếm nhanh những smartphone chạy mạng
Verizon sẽ cho ra hàng ngàn kết quả chứa từ "BadESN" – để chỉ một chiếc
điện thoại không thể dùng được trên bất kỳ mạng nào ở Mỹ vì số serial
của nó đã được báo cáo là mất hoặc bị lấy cắp. Những chiếc điện thoại
này chắc chắn sẽ rất hấp dẫn những kẻ buôn bán điện thoại ở các nước
khác.
Những kẻ buôn lậu ma tuý Mexico thường dùng điện thoại trộm cắp
tại Mỹ để liên lạc với gia đình có người bị bắt cóc, bởi cách dễ dàng
nhất để liên lạc trong trường hợp này là dùng một thiết bị di động không
bị theo dõi. Hồi tháng 11 năm ngoái, chính phủ Mỹ và Mexico đã đồng ý
sẽ vô hiệu điện thoại trộm cắp ở cả hai nước để ngăn chặn tình trạng
buôn lậu xuyên biên giới. Đây là thoả thuận kiểu này đầu tiên giữa Mỹ và
một nước khác.
Nhưng Mexico không phải là thị trường nước ngoài duy nhất của
điện thoại trộm cắp. Cảnh sát Anh đã theo dõi và nhận thấy những chiếc
điện thoại trộm cắp đi đến tận 16 nước ở Đông Âu, châu Phi và châu Á, và
ở đó chúng lại được kích hoạt lại trên các mạng nước ngoài.
Năm 2009, cảnh sát Mỹ đã bắt giữ những gián điệp của tổ chức vũ
trang Hezbollah ở Philadelphia vì đang mua hàng ngàn điện thoại trộm cắp
và các đồ điện tử khác để bán ra Hong Kong và các tiểu vương quốc Ả
Rập. Bọn chúng định dùng số tiền này để tài trợ cho lực lượng Lebanese
thuộc tổ chức quân sự Shiite mà Mỹ xem đó là bọn khủng bố.
Các chuyên gia nói rằng những chiếc điện thoại trộm cắp đã tạo ra
hàng chục ngành kinh doanh phi pháp khác trên thế giới. Đó là nó sinh
ra những kẻ chuyên mua hoặc trộm điện thoại với số lượng lớn, nhưng
hacker chuyên bẻ khoá phần mềm điện thoại để dùng máy trên các mạng
khác, những nhân viên đóng gói điện thoại lại trong những chiếc hộp mới
với hướng dẫn sử dụng dùng tiếng địa phương của nơi chiếc điện thoại sẽ
được bán ra. Người tiêu dùng bước vào cửa hàng và khi người bán hàng đưa
ra một chiếc điện thoại còn nguyên trong hộp, họ không thể biết chiếc
điện thoại đó là hàng trộm cướp của một nạn nhân ở San Francisco.
